Kunst en engagement

Philosophy

Voertaal Nederlands, simultane vertaling naar Frans

Kunst biedt voortdurend nieuwe mogelijkheden om ons blikveld te verbreden en ons vermogen om  te voelen, te denken en te handelen te verruimen. Betekenisvolle creaties kunnen ons ontroeren, raken of gevoelig maken voor iets waar we verstandelijk niet onmiddellijk toegang tot hebben. Op die manier kan kunst zowel ons denken als handelen in beweging brengen.

Kunst en ecologisch humanisme

met Hans Alma (Universiteit voor Humanistiek Utrecht) en Yoni Van Den Eede (Vrije Universiteit Brussel)

Ecologisch denken veronderstelt dat we voorbijgaan aan het mens/natuur-dualisme en uitgaan van een onderlinge verbondenheid van mens en omgeving. Kunnen artistieke creaties ons ecologisch bewustzijn stimuleren en de betrokkenheid van het publiek vergroten in een mogelijk engagement naar een meer duurzame en humane wereld? De twee filosofen zien het als een opgave om in het licht van de ecologische crisis ons menszijn te herdenken en gaan hierover met elkaar in gesprek.

Geo-kunstenaars

met Ann Van Sevenant (zelfstandig onderzoeker)

Het fenomeen van de geo-kunstenaars is ontstaan in de verbinding van kunst met territorialiteit. Sommigen spreken van een kritische geografie van de stad. Anderen van een neo-situationisme. In onze steden ontstaan nieuwe ruimten en omstandigheden waar de traditionele urbanisatie moeilijk kan op inspelen. Nieuwe ethische, ecologische en militante benaderingen getuigen van een subversieve wending. Ook de woonvormen buiten het stedelijk weefsel onderschrijven de filosofie van vereenvoudiging, met een betere balans tussen werk en ontspanning. Wat ons hierin interesseert is de kruising van geografie en creativiteit die spreekt uit de voorbeelden die in deze presentatie aan bod komen.

De activistische verbeelding

met Lieven De Cauter (RITCS School of Arts)

Vertrekkend vanuit stellingen over kunst en activisme zal cultuurfilosoof luidop nadenken over kunst en activisme, en over het moeilijke kruispunt tussen kunst en politiek, wat hij de activistische verbeelding noemt. Hij gaat ervan uit dat de beste optie is goede kunst te maken en aan echte politieke actie te doen, omdat kunst geen actie is, geen handelen in de publieke ruimte, maar een spel/ritueel in de beschermde ruimte van een culturele heterotopie. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat kunst politiek irrelevant is, maar vaak is politiek relevante kunst niet zo sterk als kunst (denk aan romans of films met een sterke boodschap). Tegelijk blijft hij sympathiseren met wie zich toch naar dat moeilijke snijpunt waagt tussen kunst en activisme. Maar weinigen slagen erin, de meest overtuigende voorbeelden zijn wellicht kunstenaars die full time activist geworden zijn en hun creativiteit letterlijk en figuurlijk in de strijd gooien.