Barrières doorbreken op de opzwepende beats van de Oegandese Kampire

Festival 2019

Vrijdag 8 maart = internationale vrouwendag. Ook op Human(art)istic passeren straffe madammen – Kampire Bahana bijvoorbeeld, die donderdagavond 21/03 met een knallende dj-set het festival afsluit. Kampire is schrijfster en activiste en veroverde de laatste jaren harten en oren als één van de weinige vrouwelijke dj’s in het circuit – zeker in het relatief conservatieve Oeganda. Samen met het collectief Nyege Nyege laat ze een nieuwe wind waaien door de elektronische muziek.

Kampire belandde als bij toeval achter de platendraaier. “Ik was wel altijd degene die de afspeellijst beheerde op feestjes, maar dj’en was geen droom van mij”, vertelt ze. “Ik leerde veel mensen kennen op feestjes met elektronische muziek, raakte betrokken bij het Nyege Nyege festival achter de schermen, en van het een kwam het ander. Het mixen leerde ik gaandeweg.”

Een oncontroleerbare nood om te dansen

Nyege Nyege, dat is Luganda voor ‘een plotse, oncontroleerbare nood om te bewegen of dansen’. Het somt de ambitie van Nyege Nyege perfect op. Het collectief fungeert als platenlabel, festival- en eventorganisatie, en in het algemeen als een thuishaven voor zowat alle soorten elektronische, niet-commerciële muziek in Oost-Afrika.

“We zien buitenlandse artiesten graag komen in Oeganda. Maar de samenwerking moet er wel een stuk eerlijker aan toegaan.”

Nyege Nyege werd opgestart door Arlen Dilsizian and Derek Debru, die allebei jaren geleden kwamen aanwaaien in de Oegandese hoofdstad Kampala en er niet meer weg wilden. Zij beseften dat er heel wat interessante elektronische muziek werd gemaakt in Oost-Afrika, maar er was geen echte scène om die te verspreiden. “Als je wil dat een industrie kan groeien, dan moeten er kansen zijn voor mensen om te experimenteren en beter te worden in hun vak”, weet Kampire. “Daarom is het belangrijk dat organisaties als Nyege Nyege bestaan om lokaal talent te ondersteunen.”

“Mannen mogen vrijuit falen in het begin, en krijgen tijd om ergens beter in te worden. Als vrouwen geldt de verwachting dat we iets meteen perfect moeten kunnen.”

Een ander probleem dat Nyege Nyege wil aankaarten, is het fenomeen waarbij buitenlandse artiesten in Afrika interessante sounds komen samplen en dan weer weggaan. De lokale artiesten blijven daarbij vaak uit de picture, laat staan dat ze betaald worden voor hun werk. “Samenwerkingen vinden we super”, benadrukt oprichter Dilsizian. “We zien buitenlandse artiesten graag komen. Maar de samenwerking moet er wel een stuk eerlijker aan toegaan.”

Plaatjes en politiek

Voor Kampire is het zichtbaar maken van Afrikaans talent buiten het koloniale narratief een impliciet onderdeel van haar werk. Ze beschrijft haar muzikale interesse als “alles met Afrikaanse invloeden dat je op een dansvloer kunt draaien”. Ook in haar schrijfwerk heeft ze het met regelmaat over dekolonisatie en feminisme. Toch wil ze mensen nog steeds vooral aan het dansen brengen. “Ik denk niet aan politiek terwijl ik plaatjes draai, maar ik weet ook wel dat als vrouw Afrikaanse elektronische muziek draaien geen politiek neutrale zaak is.”

“Ik denk niet aan politiek terwijl ik plaatjes draai, maar ik weet ook wel dat als vrouw Afrikaanse elektronische muziek draaien geen politiek neutrale zaak is.”

Dat kun je wel zeggen: wanneer ze het dj-podium op wil, wordt ze nog geregeld tegengehouden door de security die denken dat ze een gekke groupie is. “Er is weinig vrouwelijke representatie in de dj-wereld. Het is lastig jezelf een carrière in te denken als je er niemand zoals jij in tegenkomt. Maar ik zie steeds meer vrouwelijke dj’s in Kampala, dus er is verandering op til.”

“Volgens mij is één van de barrières voor vrouwen ook het perfectionisme. Mannen mogen vrijuit dingen proberen en falen in het begin, en krijgen tijd om ergens beter in te worden. Als vrouwen geldt de verwachting dat we iets meteen perfect moeten kunnen. Maar falen is noodzakelijk om ergens goed in te worden. Ik zou daarom aan vrouwen willen zeggen: heb geen schrik!”

Lees hier het volledige interview met Kampire, afgenomen door onze partner Africalia.

Koop hier je ticket voor de closing party op donderdag 21/03 met Kampire, voorafgegaan door Shama Bongo en Otim Alpha, die ook deel is van Nyege Nyege.