Dit was woensdag op Human(art)istic 2019: Stadsactivisme en opzwepende Hip Hop [foto's+video]

Festival 2019

Het eerste forum van Human(art)istic Festival 2019 over de commons, stadsactivisme en straatpolitiek gaf alvast vonken. Het werd een veeltalig volksfeest met hoop als drijvende kracht. Van filosofische bedenkingen tot stedelijke ongehoorzaamheid, van indrukwekkende vluchtelingenprojecten tot stoere hiphoppers: dit is ons bijgebleven van die warme woensdagavond in de Beursschouwburg. 

“As the commons come under threat, we become aware of the commons”

Brussels filosoof en activist Lieven De Cauter begon met een crash course over de commons. Hij zette ons niet alleen aan het denken over de globale commons als het klimaat, maar ook over de gevolgen van gentrificatie en verpretparking in ons eigen geliefde Brussel. Het goede nieuws: door de huidige golf van privatisering worden de commons opnieuw een zichtbaar thema, waarvoor met hernieuwde energie actie wordt gevoerd. Case in point: Greta Thunberg en haar fantastische klimaatstakingen

☞ HERBEKIJK HET EERSTE DEEL VAN DIT FORUM VIA ONZE FACEBOOK LIVE

“Activisme begint met een utopie: je laat mensen dromen van een alternatieve realiteit”

De naam Greta Thunberg viel trouwens verschillende keren doorheen de avond, ook tijdens Bram Dewolfs’ gepassioneerd pleidooi voor het activisme. Hij toonde hoe hij met zijn kornuiten een succes maakte van Picnic The Streets door de Brusselaars te doen geloven in een alternatieve werkelijkheid, één waarin koning auto plaats maakt voor een stad op mensenmaat. Jaren later is zijn droom van een verkeersvrije Anspachlaan realiteit, maar met zijn collectief Urban Foxes blijft hij stedelijke ongehoorzaamheid bedrijven om de aandacht te vestigen op actuele problemen.

Ook Pepijn Kennis en zijn vzw Toestand begonnen hun stadsactivisme met vormen van ongehoorzaamheid, namelijk het kraken van leegstaande panden. Wist je dat in Brussel wel 6,5 miljoen vierkante kilometer aan panden leegstaan, oftewel de oppervlakte van Elsene? Pepijn noemt het de twintigste gemeente, ‘Leegbeek’. Met Toestand gaat hij op zoek naar gemeenschapsprojecten die geen ruimte vinden en herbestemt hij die lege panden. Gedaan met overlast en verloedering: in zijn Leegbeek winnen de hoop en de ontmoeting. 

“Wij vluchtelingen zijn hier niet om roofbouw te plegen, wel om terug te geven aan de bevolking”

Een vroeg hoogtepunt van de avond kwam er na de vertoning van een eerste, ruwe montage van Frank Theys’ documentaire Plan B. In één hoofdstuk daarvan volgt hij een project voor en door vluchtelingen in Athene. Hij bracht twee van de drijvende krachten, Kastro Dakdouk en Samir Mohanna, ook mee, en liet hen aan het woord. Hun dappere relaas werd op daverend applaus onthaald – bekijk zeker de video. Met bewonderenswaardige helderheid legde Kastro uit dat zijn Refugee Village for Freedom een manier is om los te komen uit de verdraaide logica van de humanitaire hulpverlening, en in de plaats zelfvoorzienend bij te dragen aan de Griekse economie, die immers zelf in een diepe crisis verzeild is. 

“Investment bankers own the city – but the city belongs to us”

De avond eindigde op een poëtische noot, met een bijzondere samenwerking tussen Nederlandse filosofe en antropologe Femke Kaulingfreks en de Brusselse hiphopcollectieven Souterrain en La Belle Hip Hop. Tussen prachtige gezangen, knallende beatboxgeluiden, live-tagging, slam poetry en indrukwekkende breakdancing door trakteerde Femke ons op filosofische bedenkingen rond het belang van stedelijke ongehoorzaamheid en de vooraanstaande rol van de hiphop daarin. De straat is niet enkel een manier om van A naar B te geraken, zo vertelde ze, maar het is ook de plaats waar gemeenschap ontstaat.

Aan gemeenschapsgevoel geen gebrek op deze mooie avond: het publiek kon verbroederen bij een overheerlijke maaltijd gemaakt door het Brusselse Les Cocottes Volantes. Zelfs de playlist was een resultaat van samenwerking, want dankzij A-Phone Sound System kon iedereen zijn favoriete plaatjes draaien. De avond werd mooi opgesomd in de live-tekeningen van illustrator Kristof Braekeleire van Visual Harvesting, en achteraf werd er stevig gedanst op de opzwepende beats van CNN199, La Belle Hip Hop en 16 Bars. Kortom: we maakten er een hoogmis van de samenwerking van, die nog lang zal nazinderen.