Dit was Human(art)istic Festival 2016

Festival 2016

☞ Kom naar Human(art)istic Festival in de Beursschouwburg op 7 en 8 maart 2018

CREATIVITEIT EN HUMANISME: EEN MOOIE COMBINATIE VOOR EEN HUMANERE WERELD. VOORBIJ DE OUDE REDUCTIES.

- Rik Pinxten ( Universiteit Gent)

Humanisme is niet anders dan alle andere levensbeschouwelijke en religieuze tradities. Ik bedoel daarmee dat het ook een historische en culturele context heeft, en niet boven elke socioculturele en historische realiteit kan zweven, als het ware in vorm en inhoud van een vreemdsoortige transcendente orde. Zonder hierop verder in te gaan kan dit punt door elke vrijzinnige humanist minstens onderzocht worden, om dan tot een verstandige en open bijstelling van verworven geachte opvattingen en standpunten te komen. Mijn stelling is dat het hedendaagse humanisme zich moet bezinnen over de feitelijke beperktheid of locale relativiteit van de ingenomen standpunten om er dan in de huidige opengebroken wereld op terug te komen.

OUTSIDE OF SOCIETY. EEN HUMAN(ART)ISTIEKE BLIK

- Marc Van den Bossche ( Vrije Universiteit Brussel)

Onze samenleving lijkt gedomineerd door een esthetisch opgesmukte beeldcultuur. Foto’s hebben blijkbaar nog vooral de bedoeling te worden ‘geliked’. Hoe ontsnapt een kritische beeldcultuur daaraan? Hoe kan de fotografie nog tonen wat maatschappelijk gezien buiten beeld valt en in de marge verzeilt? Aan de hand van het denken van Giorgio Agamben, Michel Foucault en Wolfgang Welsch en met de fotografie van Lieven Nollet als voorbeeld, toont Marc Van den Bossche hoe kunst ook oog dient te hebben voor het ‘anesthetische’, datgene dat aan het overheersende beeld is onttrokken en niet lijkt te worden waargenomen. Kunst en een humanistische waakzaamheid voor uitsluitingsmechanismen gaan hier hand in hand.

ZELFHERSTELLEND VERMOGEN

- Ann Van Sevenant (zelfstandig onderzoeker)

Vandaag wordt volop geëxperimenteerd met zelfherstellende materialen zoals zelfherstellend beton of geheugenkunststoffen. Deze technologieën zijn voorzien van een ingebouwde mogelijkheid om bij beschadiging zichzelf te herstellen. De filosofie achter dit autonoom herstellingsproces verschilt evenwel van het zelfherstellend vermogen bij levende organismen. Menselijke creativiteit draagt bij tot een proces van zingeving waardoor het ondraaglijke wat draaglijker wordt. Niet om eaen oppervlakkige opsmukking gaat het, maar om de ontplooiing van het individu. Nietzsche stelde dat we zonder kunst ten gronde zouden gaan aan de waarheid. Bedoelde hij dat de mythische, magische dimensie van creatieve zelfontplooiing de beste kansen biedt op een existentieel regeneratieproces?

EN TOEN WAS DE MENS (OP) WEG. HOE TECHNOLOGIE ONS VERPLICHT OM NA TE DENKEN OVER ONS MENS-ZIJN

- Yoni Van Den Eede (Vrije Universiteit Brussel)

In het alledaagse leven bekijken we technologie nog vaak als een neutrale tool, die ons helpt om vooropgestelde doelen te verwezenlijken. ‘Mens’ en ‘technologie’ worden daarbij voorondersteld als twee aparte entiteiten. Maar in de techniekfilosofie groeide gedurende de laatste decennia het sterke besef dat de twee in feite intens verweven zijn. Meer zelfs, je kunt ze niet van elkaar scheiden. Waar eindigt de mens en begint technologie? In zekere zin zijn we de mens zelfs helemaal kwijt. Of evolueren we, zoals transhumanisten beweren, in de richting van een nieuw soort mens? Nadenken over technologie dwingt ons om ons begrip van mens-zijn fundamenteel in vraag te stellen.

GEEN SCHULD, WEL STRAF

- Lieven Nollet (fotograaf)

Nollet portretteerde geïnterneerden in verschillende Belgische gevangenissen en psychiatrische centra Iemand die een misdrijf pleegt en die geestelijk niet als toerekeningsvatbaar wordt gezien, kan geïnterneerd worden. Dit systeem is een lot, werkt als een vergeetput en is het failliet van de psychiatrie. Gegrepen door de ernst van dit maatschappelijke vraagstuk en meer nog door de dramatiek van de individuen die deze internering ondergaan, trok de Gentse fotograaf Lieven Nollet op pad. Hij sprak met geïnterneerden in verschillende Belgische gevangenissen en in psychiatrische centra met afdelingen voor geïnterneerden. Nollet portretteerde deze mensen en vat in zijn foto’s de kern van hun dramatiek. Geen schuld, wel straf is een aangrijpende reeks foto’s en getuigenissen: een overrompelende confrontatie van het zichtbare met het onzichtbare.

THE CHOUAS - A WORK IN PROGRESS

- Saddie Choua (kunstenaar)

Het oeuvre van Saddie Choua overstijgt het niveau van een gewone film of documentaire: zij creëert een gefragmenteerd parcours waarbij de grens tussen fictie en non fictie zeer broos is. Via deze meta-documentaire ingrepen en een verhaalprocedure in fragmenten, wil zij het kritisch bewustzijn van de bezoeker aanwakkeren. Een oude foto van de vader van Saddie Choua en zijn vier broers lag aan de basis van het werk The Chouas – A Work in Progress. Drie onder hen emigreerden, een keerde terug, twee broers bleven in Marokko. Wie maakte de beste keuze? The Chouas – A Work in Progress is een niet-eindigend levenswerk in episodes, een kunstwerk waarin de vervreemding bij de migrantenfamilies in Europa, de zelfportretten van de Diaspora, de schimmen van het thuisland worden onderzocht in verschillende verhaallijnen en communicatiemiddelen, narratieven die breken met de honger naar exotisme. Het werk refereert o.a. aan soapseries, reclame en andere populaire formats. De uitdaging ligt echter in het tonen van ‘situaties’ die de machtsstructuren zichtbaar maken achter de stereotiepe beelden die wij ons eigen maken en reproduceren. In ‘ The Chouas’ is het medium niet alleen een communicatiemiddel, maar het medium is ook de boodschap.

LA MAISON MACHETES

- Freddy Tsimba (kunstenaar) 

Freddy Tsimba is artiest/beeldhouwer uit de Democratische Republiek Congo. Hij werkt vooral met ijzer en brons en heeft een uitgesproken interesse voor afvalmateriaal zoals patroonhulzen, resten van granaatkoppen, machetes of nog: vorken, messen en lepels. Deze elementen brengen leven in zijn werk: het zijn expressionistische sculpturen, versnipperd en provocerend. Freddy toont vlijmscherp de gruwel van oorlog en gewapende conflicten. Zijn werk legt de essentiële vraagstukken van de mensheid bloot. Hij is geboren in 1967 in Kinshasa. In 1989 rondt hij zijn studies af aan de Academie voor Schone Kunsten in Kinshasa in de richting monumentale sculptuur. Zelf vindt hij: “Mijn echte school (…) is de straat, waar ik al mijn spullen vind. Mijn leermeesters waren de smeden bij wie ik vijf jaar lang de technieken van het vuur en het smeden leerde.” Zijn bekendheid heeft hij te danken aan zijn meer dan vijftig tentoonstellingen die hem naar Afrika, Europa, Canada en China brachten. Hij heeft tal van onderscheidingen en prijzen op zijn naam in Frankrijk en Canada.