Dit was donderdag op een uitverkocht Human(art)istic Festival: Afrikaanse ritmes en kwetsbare momenten [foto's+video]

Festival 2019

Op donderdag sloten we het Human(art)istic Festival 2019 af met knallende Oegandese beats, indrukwekkende dansroutines, melodieuze poëzie en vooral: veel kwetsbaarheid. Het resultaat was een avond die aan het denken zette en de hartsnaren in beweging bracht. We geven je alvast de hoogtepunten, maar bekijk ook zeker de videobeelden om mee na te genieten van een prachtige editie.

“De krokodillentranen van Europa over dode migranten aan zijn kusten tonen zijn hypocriete politiek”

Het forum Territorium en Migratie werd geopend door de Tunesische Nobelprijs voor de Vrede-winnaar Ahmed Galai. Hij herinnerde ons eraan dat migratie altijd een natuurlijk fenomeen geweest is, dat pas recent als onwenselijk wordt gezien door het Westen. Hij riep Europa hartstochtelijk op om zijn deel te doen in de vluchtelingencrisis. Van elke tien vluchtelingen komen er vandaag immers maar twee in Europa terecht: de paniekreactie van Europa op deze zogenaamde zondvloed is dus zwaar overdreven, en de Unie heeft de morele verplichting om heel wat meer te doen voor de mensenrechten.

Ahmed’s pleidooi werd opgevolgd door een tweede appel, ditmaal aan de Belgische regering, door schrijver Piet Joostens. Hij betreurde dat de Libische schrijver A. Monem Mahjoub niet aanwezig kon zijn op het festival. Met de organisatie ICORN probeert Joostens deze schrijver, die momenteel ondergedoken is in Tunesië na levensbedreigingen in zijn thuisland, al een hele tijd naar Brussel te halen. Dat blijkt buiten de Belgische staat gerekend: Mahjoubs visumaanvraag sleept namelijk uitzichtloos aan.

De Tunesische journaliste Zeineb Ameur kon Mahjoub onlangs spreken en kwam een tekst van zijn hand voordragen, waarin hij ons aan het denken zet over de aard van identiteit. De Syrisch-Koerdische schrijver en dichter Hosheng Ossi, die dankzij ICORN wel naar ons land kon verkassen en nu in Oostende – “de mooiste stad van Europa” – woont, trakteerde ons tussendoor op enkele van zijn gedichten, die hij met passie in het Arabisch voordroeg.

“In deze tijden, waarin we steeds meer tegen elkaar worden opgezet, moeten we opnieuw leren vertrouwen”

☞ Herbekijk het eerste deel van dit forum via onze Facebook Live

Een bijzonder kwetsbaar en bij momenten hilarisch intermezzo werd gebracht door Chokri Ben Chikha. Hij werkt aan een moderne versie van de klassieke opera Dido en Aeneas, en kwam daarvan een voorproefje vertonen. In zijn versie is Dido geen koningin maar een gastmoeder, die de vluchteling Aeneas – vertolkt door danser Fouad Nafili – in huis haalt. Samen met zijn vocaal getalenteerde broer Walid Ben Chikha en professor Rik Pinxten legt Chokri de vinger op de wonde van de vluchtelingensituatie. Het creatieve team is het erover eens dat het einde van het oorspronkelijke verhaal – de zelfmoord van Dido – te dramatisch is voor onze tijden. Maar het is een opera, er moet toch iemand dood … Wie dan? Ontdek het in de video!

“Het is niet omdat je vastzit in een vluchtelingenkamp, dat je ook opgesloten moet zitten in je ziel en je lichaam”

Na de pauze, waarbij we opnieuw konden genieten van de heerlijke vegetarische spijzen van Les Cocottes Volantes, was het tijd om te genieten van de documentaire Hors Limites, die Raffi Aghekian en Tristan Locus in Ouagadougou gingen draaien. Daarin zagen we hoe de Burkinese choreograaf Salia Sanou met Malinese vluchtelingen aan de slag gaat met beweging en dans als taal. Zijn workshops willen een nieuwe impuls geven aan de vluchtelingen, een weg uit de impasse van het vluchtelingenkamp. De documentairemakers kwamen na de film met tranen in de ogen getuigen over de warmte waarmee ze in Ouaga ontvangen werden.

“Ik kom als mens, niet als choreograaf, om met deze mensen te verbinden”

Daarna was het tijd om het podium écht aan de vluchtelingen te geven. Salia deed zijn workshops immers nog eens over in Brussel, met een dertigtal vluchtelingen die in onze hoofdstad in een gelijkaardige uitzichtloze situatie verzeild zijn geraakt. Het resultaat was een prachtige choreografie, uitgevoerd met een enorme kwetsbaarheid – die natuurlijk passend onthaald werd op een daverend applaus van wel twee minuten. Salia vertelde dat hij met zijn choreografieën de staten van het lichaam wil uitbeelden, en zo wil vertellen over het geleefde, het nu, maar ook vooral de toekomst.

☞ Herbekijk het tweede deel van dit forum via onze Facebook Live

Na zo’n fantastisch voorbeeld restte het publiek maar één taak: zelf aan het dansen gaan, natuurlijk. Met de warme soulgeluiden van Shama Bongo, de wilde energie en opzwepende beats van Otim Alpha en de Afrikaanse topschijven van DJ Kampire werd dat een gemakkelijke opdracht. De zaal ging uit zijn dak – Otim slaagde er zelfs in Ahmed Galai en Salia Sanou mee op het podium te krijgen – en we sloten Humanartistic 2019 af vol energie, hoop voor de toekomst en dankbaarheid voor onze fantastische gasten en ons verwelkomend publiek. Tot volgend jaar!